Deutsch · English · Français · Čeština · Nederlands · Polski · Italiano

Altstadt Pirna – historia i legendy

Pirna, „Brama do Szwajcarii Saksońskiej”, została po raz pierwszy wzmiankowana w dokumencie w 1233 roku, a już w 1245 roku poświadczona jako miasto. Starówka na lewym brzegu Łaby ma wymiary zaledwie około 500 na 300 metrów, a uliczki przecinają się niemal pod kątem prostym. Od 1990 roku była starannie odnawiana – dziś jej obraz tworzą piaskowcowe portale, wykusze i stare kamienice kupieckie, a szczególnie znane są Wykusz Diabła i Wykusz Aniołów.

Handel na Łabie i piaskowiec

Bogactwo Pirnie przyniosła Łaba: w 1325 roku król czeski Jan potwierdził miastu jego przywileje, przede wszystkim prawo składu – przejeżdżający kupcy musieli tu wystawiać swoje towary na sprzedaż. Dzięki temu Pirna kontrolowała handel rzeczny i handel łabskim piaskowcem. Przedmieście Schifftorvorstadt, w którym mieszkali flisacy i rybacy, uchodzi za prawdopodobnie najstarszą część osady; wojska szwedzkie spaliły je niemal doszczętnie w 1639 roku.

Kościół miejski Mariacki i ratusz

Wysoka na 60 metrów wieża kościoła St. Marien powstała w latach 1466–1479, a późnogotycki kościół halowy w latach 1502–1546 – początkowo pod kierunkiem Petera Ulricha, zwanego Peterem z Pirny. Proszę spojrzeć w górę: w sklepieniu sieciowym wiją się żebra w kształcie pętli i gałęzi, do tego malowidła na sklepieniu z około 1546 roku i piaskowcowy ołtarz z lat 1609–1612. Ratusz pośrodku rynku po raz pierwszy wzmiankowano w 1386 roku; na jego zegarze godziny wybijają dwa lwy.

Tetzel, klasztor i Canaletto

Około 1465 roku w Pirnie urodził się Johann Tetzel – kaznodzieja odpustowy, przeciwko któremu wystąpił Marcin Luter. Za jego dom rodzinny uchodzi Tetzelhaus przy Schmiedestraße 19 z izbą o ścianach z bali z 1381 roku. W dawnym klasztorze dominikanów od 1923 roku muzeum miejskie prezentuje swoje zbiory. Bernardo Bellotto, zwany Canalettem, namalował od 1753 roku jedenaście dużych widoków Pirny – jego rynek rozpoznają Państwo dziś niemal bez zmian.

Powódź 2002

W sierpniu 2002 roku starówkę nawiedziła rekordowa powódź: wczesnym rankiem 17 sierpnia wodowskaz w Pirnie wskazał 10,45 metra. W czerwcu 2013 roku Łaba wezbrała ponownie do 9,67 metra. Znaki wielkiej wody na wielu domach przypominają o obu powodziach – warto zwrócić na nie uwagę podczas spaceru.

Legenda

Według legendy Pirna początkowo wcale nie leżała nad Łabą, lecz jako osada „Mannewitz” przy Hausberg koło Krietzschwitz; dopiero później osadę przeniesiono nad rzekę. Swoją nazwę miasto ma zawdzięczać wielkiej gruszy (po niemiecku Birnbaum), która tam rosła.

Legenda Podziękowanie cesarza Rudolfa

W 1267 roku hrabia Rudolf Habsburg, przejeżdżając przez Pirnę, miał być w kłopotach finansowych i poprosić radę miejską o 200 kop pieniędzy – mieszkańcy Pirny pożyczyli je nieznajomemu. Gdy pięć lat później był cesarzem, przybył osobiście, zwrócił wszystko i nadał miastu przywileje: każda panna młoda z Pirny miała otrzymywać posag z kasy cesarskiej. „Jak oni byli mi ojcem w mojej potrzebie, tak i ja chcę być ich ojcem” – miał powiedzieć.

Legenda Córka wieżowego

W 1532 roku w Pirnie zmarło na dżumę około 1400 osób, a legenda obarczyła winą młodą kobietę: piękna, próżna córka strażnika wieży dała się uwieść bogatemu Węgrowi, który wkrótce ją porzucił. Po latach wrócił, był uprzejmy i zostawił jej szkatułkę ze wspaniałą czerwoną chustą. Dumnie pokazywała się w niej na ulicy – lecz w chuście kryła się zaraza, którą przyniósł jej z zemsty. Zmarła jako pierwsza.

Legenda Mnich Antoni i jego świnia

Około 1488 roku żebrzący mnich imieniem Antoni miał co roku hodować w Pirnie świnię. Zawieszał jej dzwoneczek na szyi i puszczał ją wolno po mieście. Gdy mieszczanie słyszeli dzwonienie, mówili: „Musimy też coś dać świni pana Antoniego” – raz kromkę chleba z masłem, raz coś innego. Mnichowi i świni powodziło się wyśmienicie.

Legenda Erlpeter

Na zachód od Pirny tryska Gesundheitsbrunnen, czyli Źródło Zdrowia: pewien pastuszek z wysypką na skórze miał się z niego napić i obmyć, a potem mieć najczystszą skórę. Gdy później chciano pobierać opłaty za wodę, źródło niemal wyschło. Nad źródłem stała kamienna figura, „Erlpeter”, z butelką pod pachą, z której płynęła woda – z napisem, że kto nie ma pieniędzy w kieszeni, pije z jego butelki za darmo. Od około 1670 roku co roku po Zielonych Świątkach odbywało się wesołe święto źródła.

Powiązania z innymi miejscami

Nad miastem stoi zamek Sonnenstein, dziś siedziba starostwa powiatowego; miejsce pamięci przypomina, że naziści zamordowali tam w latach 1940 i 1941 co najmniej 14.751 osób. Bellotto jako drezdeński malarz nadworny namalował też słynny widok Drezna „Canaletto-Blick”, a w latach 1757/58 pięć widoków twierdzy Königstein. Kolejką S-Bahn S1 dotrą Państwo z Pirny szybko do Drezna, Miśni lub Bad Schandau.

Pasujące wędrówki

Stan na: 09/2026

Proszę pytać TOURstena dalej

TOURsten chętnie opowie Państwu więcej, znajdzie odpowiednią wędrówkę i zaplanuje z Państwem dzień urlopu – bezpłatnie i w siedmiu językach.

Zapytaj TOURstena

← Wszystkie tematy